Datacenters groeien explosief in warme regio’s: koeling dreigt de zwakke schakel te worden
De wereldwijde uitbreiding van datacenters versnelt, maar opvallend veel nieuwe faciliteiten verrijzen in regio’s met structureel hoge temperaturen. Uit een recente analyse van Rest of World blijkt dat duizenden datacenters zich bevinden in klimaten die eigenlijk ongunstig zijn voor efficiënte werking. Terwijl de vraag naar cloud- en AI-capaciteit blijft stijgen, groeit koeling uit tot een cruciale factor voor de toekomst van digitale infrastructuur.
Datacenters zijn het stille fundament onder vrijwel elke digitale dienst. Van zoekopdrachten en videostreaming tot cloudapplicaties en geavanceerde AI-modellen: alles draait op rekenkracht die wordt geleverd door duizenden serverhallen wereldwijd. Toch toont nieuw onderzoek aan dat een aanzienlijk deel van die infrastructuur wordt gebouwd op locaties waar hitte de efficiëntie structureel onder druk zet.
Volgens een analyse van Rest of World, een medium dat technologieontwikkelingen buiten de westerse wereld onderzoekt, bevinden veel datacenters zich in regio’s die simpelweg te warm zijn voor optimale werking. Als maatstaf gebruikte de redactie de richtlijnen van ASHRAE, die aangeven dat datacenters idealiter functioneren bij omgevingstemperaturen tussen 18 en 27 graden Celsius.
Structureel boven de aanbevolen norm
Wanneer deze temperatuurnorm wordt toegepast op de wereldwijde spreiding van datacenters, ontstaat een confronterend beeld. In 21 landen liggen alle datacenters in klimaatzones die gemiddeld boven het aanbevolen temperatuurbereik uitkomen. Dat betekent dat koelsystemen vrijwel permanent maximaal moeten presteren om servers binnen veilige marges te houden.
Voor landen met een warm klimaat is die realiteit grotendeels onvermijdelijk. Maar opvallend is dat ook technologisch hoogontwikkelde regio’s steeds vaker kiezen voor locaties waar hitte een constante factor is. Een duidelijk voorbeeld is Singapore, waar de vraag naar digitale infrastructuur zo groot is dat bedrijven ondanks het tropische klimaat blijven investeren in nieuwe datacenters.
Richting 2030: drie keer zoveel datacenters
Rest of World schat het huidige aantal datacenters wereldwijd op net geen 9.000. Tegen 2030 zou dat aantal kunnen verdrievoudigen. Die groei wordt aangedreven door cloudcomputing, streamingdiensten, edge computing en vooral door de snelle opmars van AI. Moderne AI-modellen vergen enorme hoeveelheden rekenkracht en draaien vaak continu, wat de warmtelast verder vergroot.
Die schaalvergroting heeft directe gevolgen voor energieverbruik. Koeling is nu al een van de grootste kostenposten van een datacenter. In warme klimaten stijgt het elektriciteitsverbruik aanzienlijk, wat zowel de operationele kosten als de CO₂-uitstoot verhoogt. Daarnaast speelt waterverbruik een steeds grotere rol, vooral bij verdampingskoeling: een gevoelig punt in regio’s waar waterschaarste al een probleem is.
Waarom toch bouwen in warme gebieden?
De keuze voor hete locaties is zelden toevallig. Datacenters worden bij voorkeur gebouwd dicht bij eindgebruikers om latency te beperken. Ook toegang tot betrouwbare netwerken, politieke stabiliteit en nabijheid van stedelijke knooppunten wegen zwaar mee. In veel gevallen weegt deze strategische logica zwaarder dan klimatologische geschiktheid, zeker wanneer de vraag naar rekenkracht dringend is.
Tegelijkertijd groeit het besef dat deze aanpak op termijn tegen grenzen aanloopt. Technologiebedrijven experimenteren daarom met alternatieven: datacenters in koelere regio’s, onderzeese faciliteiten en zelfs futuristische concepten waarbij rekenkracht buiten de aarde wordt geplaatst. Start-ups zoals Aetherflux verkennen ideeën rond ruimtegebaseerde datacenters die direct gebruikmaken van zonne-energie, al bevinden dergelijke plannen zich voorlopig vooral in de conceptfase.
Koeling als strategische bottleneck
De kernboodschap van het onderzoek is duidelijk: temperatuur wordt een strategische factor in de digitale economie. Naarmate datacenters groter en energie-intensiever worden, groeit het belang van innovatieve koelingsoplossingen. Vloeistofkoeling, AI-gestuurd energiemanagement en slimmere locatiekeuzes zullen bepalend zijn voor verdere schaalvergroting.
Wat ooit werd gezien als een technisch detail, ontwikkelt zich tot een structurele uitdaging. De toekomst van cloud en AI hangt niet alleen af van snellere chips en betere software, maar ook van de vraag hoe effectief de sector omgaat met een steeds warmer wordende wereld.