IMF waarschuwt: jongeren grootste verliezers van AI-‘tsunami’ op arbeidsmarkt
Kunstmatige intelligentie zal de arbeidsmarkt wereldwijd ingrijpend veranderen, en vooral jongeren dreigen daarvan de negatieve gevolgen te ondervinden. Dat waarschuwde IMF-directeur Kristalina Georgieva tijdens het World Economic Forum in Davos. Volgens recente IMF-analyses zal AI in geavanceerde economieën tot 60 procent van de banen beïnvloeden en wereldwijd ongeveer 40 procent. Zonder gericht beleid dreigt automatisering bestaande ongelijkheden te verdiepen en wordt het voor jonge werknemers steeds moeilijker om hun loopbaan op te bouwen.
AI-‘tsunami’ zet arbeidsmarkt op zijn kop
Tijdens haar optreden in Davos sprak Kristalina Georgieva duidelijke taal: de impact van kunstmatige intelligentie op werkgelegenheid is geen geleidelijke evolutie, maar een snelle en ingrijpende verschuiving. Ze omschreef de ontwikkeling als een “tsunami” die door de arbeidsmarkt raast en bestaande structuren onder druk zet. Volgens het IMF zal AI niet alleen bepaalde taken automatiseren, maar volledige functies hertekenen of in sommige gevallen volledig overbodig maken.
Die verandering raakt vrijwel alle sectoren, van administratieve dienstverlening en financiën tot technologie en industrie. In geavanceerde economieën verwacht het IMF dat een meerderheid van de banen in meer of mindere mate met AI te maken krijgt. Dat betekent niet dat al deze banen verdwijnen, maar wel dat de aard van het werk ingrijpend verandert.
Jongeren en starters extra kwetsbaar
Een belangrijk aandachtspunt in Georgieva’s waarschuwing is de positie van jongeren en starters op de arbeidsmarkt. Instapfuncties bestaan vaak uit routinematige taken: gegevens verwerken, standaardanalyses maken of administratieve ondersteuning bieden. Precies die taken zijn relatief eenvoudig te automatiseren met AI-systemen.
Het gevolg is dat bedrijven minder nood hebben aan klassieke juniorprofielen, terwijl die functies traditioneel dienen als opstap naar complexer en beter betaald werk. Voor recent afgestudeerden wordt het daardoor moeilijker om werkervaring op te doen en een loopbaan uit te bouwen. Het IMF vreest dat dit kan leiden tot een generatie die langer aan de zijlijn blijft staan of noodgedwongen onder haar kwalificatieniveau werkt.
Toenemende ongelijkheid en druk op lonen
Naast de impact op jongeren waarschuwde Georgieva ook voor bredere economische gevolgen. AI kan de productiviteit sterk verhogen, maar die winst wordt niet automatisch eerlijk verdeeld. Werknemers die met AI kunnen werken en hun productiviteit zien stijgen, hebben kans op hogere lonen en betere vooruitzichten. Anderen riskeren juist loonstagnatie of baanverlies.
Dat mechanisme kan de ongelijkheid vergroten en vooral de middenklasse onder druk zetten. Banen die niet profiteren van AI-ondersteuning, maar wel concurreren met geautomatiseerde processen, dreigen achter te blijven. Volgens het IMF is dat een reëel risico voor sociale stabiliteit, zeker als overheden niet tijdig ingrijpen.
Oproep tot beleid en investeringen in vaardigheden
Georgieva benadrukte dat deze ontwikkeling niet onvermijdelijk negatief hoeft te zijn. Met het juiste beleid kan AI ook nieuwe kansen creëren. Cruciaal daarbij zijn investeringen in onderwijs, bijscholing en omscholing. Jongeren moeten vaardigheden aanleren die complementair zijn aan AI, zoals kritisch denken, probleemoplossend vermogen en digitale expertise.
Daarnaast riep de IMF-directeur beleidsmakers op om werk te maken van duidelijke regelgeving en sociale vangnetten. Technologie ontwikkelt zich sneller dan wetgeving, en zonder kaders dreigt de maatschappelijke impact groter te worden dan nodig. Volgens Georgieva is het essentieel dat overheden, bedrijven en onderwijsinstellingen samenwerken om de transitie beheersbaar te maken.
Davos als waarschuwingssignaal
De boodschap van het IMF stond niet op zichzelf. Ook andere politieke en economische leiders in Davos onderstreepten dat AI-ontwikkeling hand in hand moet gaan met beleid dat sociale en economische stabiliteit bewaakt. Het forum maakte duidelijk dat de discussie over AI niet langer alleen over innovatie en groei gaat, maar ook over werkgelegenheid, gelijkheid en toekomstperspectief.
De waarschuwing uit Davos is daarmee vooral een oproep tot actie. Zonder gerichte investeringen en doordacht beleid dreigt AI een splijtzwam te worden op de arbeidsmarkt. Met de juiste keuzes kan dezelfde technologie echter ook de basis vormen voor nieuwe kansen, mits jongeren daarin niet worden vergeten.