Europa investeert €387,8 miljoen in LUMI-AI, een nieuwe supercomputer die vanaf de tweede helft van 2027 in Finland beschikbaar moet zijn. Het systeem combineert krachtige AMD-chips met Europese infrastructuurtechnologie en richt zich vooral op onderzoekers, start-ups en kleinere ondernemingen. Daarmee wil Europa niet alleen het tekort aan AI-rekenkracht aanpakken, maar ook meer controle verwerven over de infrastructuur waarop toekomstige AI-toepassingen worden ontwikkeld.
Voor de voorbereidingen van de inhoud en creatie van de visuals wordt (uiteraard) gebruikgemaakt van generatieve AI.
Wordt gebouwd in Finland
Europa breidt zijn infrastructuur voor kunstmatige intelligentie fors uit. EuroHPC, de Europese organisatie die investeringen in supercomputers coördineert, heeft een contract van €387,8 miljoen ondertekend met het Franse technologiebedrijf Bull. Dat bedrijf krijgt de opdracht om LUMI-AI te bouwen: een nieuwe supercomputer die specifiek wordt geoptimaliseerd voor AI-training, inferentie en wetenschappelijke berekeningen.
Het systeem wordt ondergebracht in het nieuwe datacenter van het Finse onderzoekscentrum CSC in Kajaani. De ingebruikname staat gepland voor de tweede helft van 2027. De kosten voor de aankoop, installatie, oplevering en het onderhoud worden gelijk verdeeld tussen EuroHPC en het LUMI AI Factory-consortium, waarin Finland, Tsjechië, Denemarken, Estland, Noorwegen en Polen samenwerken.
Tien keer meer AI-capaciteit
LUMI-AI wordt gebouwd rond Bulls vloeistofgekoelde BullSequana XH3500-platform. Voor de rekenkracht worden AMD Instinct MI430X-GPU’s en EPYC-processoren van de zesde generatie met 256 processorkernen ingezet. IBM levert de opslagtechnologie, terwijl Nokia meewerkt aan de netwerkinfrastructuur.
Volgens de betrokken organisaties moet LUMI-AI ongeveer tien keer zoveel AI-capaciteit bieden als de huidige LUMI-supercomputer. Voor traditionele high-performance computing, zoals complexe wetenschappelijke simulaties, wordt bijna een verdubbeling van de beschikbare capaciteit verwacht.
Het systeem zal bovendien volledig op hernieuwbare energie draaien. De warmte die tijdens het rekenen vrijkomt, wordt hergebruikt in het stadsverwarmingsnet van Kajaani.
Rekenkracht als strategische grondstof
De investering onderstreept hoe belangrijk rekenkracht is geworden voor de ontwikkeling van AI. Geavanceerde modellen vereisen niet alleen grote hoeveelheden trainingsdata en gespecialiseerde software, maar ook duizenden krachtige chips, voldoende elektriciteit en datacenters die deze systemen kunnen koelen en verbinden.
Een groot deel van die infrastructuur wordt momenteel beheerd door Amerikaanse cloud- en technologiebedrijven. Tegelijkertijd bouwt ook China zijn eigen AI- en supercomputercapaciteit verder uit. Europa probeert met initiatieven zoals de AI Factories een eigen infrastructuurlaag te creëren, zodat onderzoekers, overheden en ondernemingen niet volledig afhankelijk zijn van buitenlandse cloudplatformen.
Die onafhankelijkheid blijft wel relatief. Hoewel Bull en Nokia Europese bedrijven zijn, maakt LUMI-AI onder meer gebruik van chips van het Amerikaanse AMD en opslagtechnologie van IBM. Europese AI-soevereiniteit betekent in dit geval dus vooral dat Europa zelf controle houdt over de infrastructuur, de toegang en de manier waarop de capaciteit wordt ingezet.
Toegang bepaalt de werkelijke impact
De belangrijkste vraag is uiteindelijk niet alleen hoe krachtig LUMI-AI wordt, maar ook wie het systeem mag gebruiken. EuroHPC geeft aan dat de supercomputer in de eerste plaats bedoeld is voor start-ups en kleine en middelgrote ondernemingen, maar ook beschikbaar wordt voor onderzoekers en andere gebruikers.
De capaciteit wordt verdeeld door EuroHPC en het consortium, in verhouding tot hun investeringen. Dat toegangsvraagstuk is cruciaal. EuroHPC moet momenteel al aanvragen afwijzen omdat de vraag naar AI-rekenkracht groter is dan het aanbod.
Wanneer LUMI-AI werkelijk laagdrempelig beschikbaar wordt voor Europese bedrijven en kennisinstellingen, kan het systeem de ontwikkeling van nieuwe modellen, toepassingen en wetenschappelijke doorbraken versnellen.
LUMI-AI is daarmee meer dan een nieuwe supercomputer. Het systeem wordt een test voor Europa’s bredere AI-strategie: niet alleen modellen ontwikkelen en regels opstellen, maar ook zelf beschikken over de infrastructuur waarop de volgende generatie kunstmatige intelligentie wordt gebouwd.