De opmars van AI verandert de rol van de CFO ingrijpend. Uit een nieuw wereldwijd IBM-onderzoek onder 1.500 financieel directeuren blijkt dat 62 procent inmiddels ook verantwoordelijkheid draagt voor technologie- of AI-strategie. De meest vooruitstrevende CFO’s beperken zich niet langer tot budgetcontrole en risicobeheer: ze verbinden technologie, kapitaal, governance en bedrijfsstrategie en herverdelen investeringen zodra nieuwe informatie beschikbaar komt. Slechts 6 procent van de financiële organisaties is vandaag echter klaar om AI op grote schaal in besluitvorming te verankeren.
Voor de voorbereidingen van de inhoud en creatie van de visuals wordt (uiteraard) gebruikgemaakt van generatieve AI.
1.500 CFO’s aan de tand gevoeld
De klassieke CFO stond vooral voor stabiliteit: financiële discipline, controle, risicobeheer en voorspelbare budgetten. Volgens IBM volstaat dat profiel niet meer in een economie waarin AI investeringscycli versnelt en technologie steeds sterker verweven raakt met strategie, personeel en bedrijfsmodellen.
Het IBM Institute for Business Value ondervroeg samen met Oxford Economics 1.500 CFO’s voor zijn 2026 CFO Study. Daaruit blijkt dat 62 procent de voorbije jaren bijkomende verantwoordelijkheid kreeg voor bedrijfsbrede technologie- of AI-strategie. Nog eens 54 procent kreeg meer invloed op de ontwikkeling van bedrijfsmodellen of groeistrategieën en 56 procent meer zeggenschap over portefeuillebeheer en kapitaalherverdeling.
Van financiële steward naar value architect
IBM omschrijft de nieuwe CFO steeds nadrukkelijker als een value architect. Dat betekent dat finance niet pas achteraf beoordeelt of een investering rendeert. De CFO moet al eerder mee bepalen waar een onderneming duurzame waarde kan creëren, welke technologie daarvoor nodig is en hoeveel kapitaal naar een initiatief moet vloeien.
Bij organisaties met zogenoemde AI-first CFO’s gaat die rol nog verder. Volgens IBM ligt de omzetgroei bij deze ondernemingen 23 procent hoger dan bij vergelijkbare organisaties. Van deze leiders volgt 84 procent actief de waardecreatie uit AI en verschuift kapitaal op basis van de resultaten. Negentig procent laat AI bovendien een actieve rol spelen bij investeringen, desinvesteringen en fusie- en overnamebeslissingen, wel binnen vooraf bepaalde financiële en risicogrenzen.
Onzekerheid wordt iets om te beheren
Een opvallend element uit het rapport is dat IBM CFO’s niet oproept om onzekerheid zoveel mogelijk weg te plannen.
In een snel veranderende AI-markt kunnen technologie, kosten en commerciële mogelijkheden immers sneller veranderen dan een klassieke jaarlijkse begrotingscyclus kan volgen. Het wordt daardoor belangrijker om investeringen tussentijds te kunnen stoppen, opschalen of bijsturen.
Bijna de helft van de onderzochte organisaties gebruikt inmiddels dynamischere, datagedreven modellen voor kapitaalallocatie. Bij de AI-first groep past 70 procent mechanismen toe om experimenten bewust te stoppen, op te schalen of het geld opnieuw te investeren.
Het uitgangspunt verschuift daarmee van maximale voorspelbaarheid naar optionaliteit: voldoende financiële bewegingsruimte behouden om snel te kunnen reageren wanneer nieuwe technologie of marktinformatie daarom vraagt.
AI in finance staat tegelijk nog verrassend vroeg
De strategische ambitie contrasteert sterk met de operationele realiteit.
Slechts 6 procent van de financiële organisaties zegt volgens IBM een niveau te hebben bereikt waarop AI consequent is geïntegreerd in financiële workflows en besluitvorming op ondernemingsschaal. Bij veel bedrijven bestaan wel losse toepassingen, maar vormen die nog geen geïntegreerd financieel besturingsmodel.
IBM structureert de overgang daarom rond vijf disciplines: concurrentievoordeel vormgeven, AI betrouwbaar opschalen, intelligentie in beslissingen integreren, kapitaal dynamischer toewijzen en toekomstige opties openhouden.
De CFO wordt een spil in AI-governance
Die bredere verantwoordelijkheid zal waarschijnlijk verder toenemen. Meer dan de helft van de ondervraagde CFO’s verwacht tegen 2030 meer verantwoordelijkheid te dragen voor financiële en ethische AI-guardrails, organisatie- en personeelsmodellen en bedrijfsbrede waardecreatie.
De kern van IBM’s onderzoek is daarmee niet dat AI de financiële functie simpelweg automatiseert. Het omgekeerde lijkt belangrijker: naarmate AI meer bedrijfsbeslissingen beïnvloedt, wordt de CFO juist centraler in het verbinden van technologie met waarde, risico en kapitaal.
De financiële directeur van het AI-tijdperk bewaakt dus nog altijd de cijfers. Maar steeds vaker helpt diezelfde CFO ook bepalen welke toekomst het bedrijf met dat geld probeert te bouwen.
Bron: IBM Institute for Business Value, 2026 CFO Study: How AI-first CFOs create value, uitgevoerd met Oxford Economics, september 2026. Lees het rapport hier.